Międzynarodowy Dzień Świadomości Jąkania

22 października przypada  Międzynarodowy Dzień Świadomości Jąkania (znany także jako Światowy Dzień Osób Jąkających). Święto zostało ustanowione w lipcu 1998 roku podczas V Światowego Kongresu Osób Jąkających się
w Johannesburgu, aby zwrócić uwagę społeczeństwa na problem, jakim jest jąkanie oraz na propagowanie wiedzy  dotyczącej jąkania. Symbolem Międzynarodowego Dnia Świadomości Jąkania jest turkusowo-zielona wstążka.

Jąkanie to zaburzenie płynności mowy, które może mieć różnorodny charakter. W mowie osoby jąkającej obserwowane są potknięcia, przeciągnięcia dźwięków, powtórzenia głosek, sylab i wyrazów, a czasem także nagłe ruchy, tzw. tiki.
Na pojawienie się jąkania mogą mieć wpływ różne czynniki: emocjonalne, środowiskowe, czynniki neurofizjologiczne,
w tym genetyczne, a także te związane z rozwojem mowy i języka. Jąkanie pojawia się najczęściej około 4-8 roku życia,
ale może pojawić się także u osoby dorosłej. Szacuje się, że ponad 70 milionów ludzi na całym świecie jąka się, zacina lub ma różne problemy z komunikacją wynikające z blokady mowy.

Jąkanie jest poważnym problemem, które często prowadzi do wielu negatywnych konsekwencji. Może przyczyniać się
do niskiej samooceny, braku wiary we własne siły, strachu przed interakcjami społecznymi, a nawet depresji. Dlatego zawsze warto podjąć terapie, które pomogą upłynnić mowę. Wczesne i odpowiednio dobrane oddziaływania psychologiczne i logopedyczne pozwalają zminimalizować problem jąkania, co może znacząco poprawić jakość życia osoby z jąkaniem.

FAKTY DOTYCZĄCE JĄKANIA

• Trudności w wypowiadaniu się, określane mianem jąkania, dotyczą jednej osoby na sto.
• Jąka się około 5% dzieci. U większości z nich trudności w mówieniu ustępują samoistnie.
• Płeć ma znaczenie – na czterech jąkających się mężczyzn przypada jedna kobieta.
• Nie ma ani leku na jąkanie, ani też jednej, skutecznej dla wszystkich metody terapii.
• Jąkanie ma podłoże genetyczne i neurofizjologiczne, ale istotne są także czynniki lingwistyczne, psychologiczne i środowiskowe.

Na temat jąkania powstało wiele szkodliwych mitów. Trzeba wiedzieć i pamiętać o tym, że:

• Rodzice nie są winni jąkaniu dziecka.
• Jąkanie nie jest spowodowane stresem i nerwowością lub traumatycznym wydarzeniem.
• Można rozmawiać z dzieckiem o jego jąkaniu.
• Osoby jąkające się nie są mniej inteligentne.
• Osoby jąkające się nie są nerwowe, mniej odporne psychiczne, mniej pewne siebie i bardziej lękliwe, a także niestabilne emocjonalnie.
• Osoby z jąkaniem mówią i/lub oddychają prawidłowo.
• Osobom z jąkaniem nie pomaga, gdy dokończymy za nie rozpoczęte zdanie.
• Porady typu: „Najpierw pomyśl, co chcesz powiedzieć!”, „Uspokój się!”, „Nabierz dużo powietrza!”, „Nie denerwuj się!” nie są pomocne.

Terapia jąkania

Na świecie istnieje wiele podejść w terapii, jednak nie ma jednej uniwersalnej metody, która mogłaby pomóc wszystkim osobom z jąkaniem. Skuteczna terapia jest szyta na miarę konkretnego klienta.  Główne nurty terapeutyczne na świecie:

• Mówienie  bardziej płynne
• Jąkanie bardziej płynne

Cele wyznacza osoba jąkająca się w porozumieniu ze specjalistą prowadzącym terapię. Mogą one dotyczyć różnych trudności, muszą jednak uwzględniać przede wszystkim potrzeby osoby z jąkaniem. Cel musi być realny. Jeśli jąk